Door Mariette Bos, april 2011
Onze zomervakantie hebben we vorig jaar in Nederland doorgebracht. Op een prachtige camping aan de rand van het duingebied bij Castricum. Tijdens een van deze fietstochten heb ik een ongenode gast opgelopen; een teek. Ik ontdekte de teek ’s avonds tijdens het douchen, hij had zich gevestigd in mijn liesstreek.
Zo’n teek trek je er niet zomaar even uit. Ik, zittend op bed met mijn benen wijd en mijn man, op zijn knieën, tussen mijn dijen, gewapend met een pincet. Als er op dat moment iemand door het caravanraam had gekeken, had hij heel andere dingen gedacht!
Mijn man kreeg de teek er niet helemaal uit, dus leek het raadzaam om de volgende ochtend het spreekuur van een arts te bezoeken. In een rokje, want ik til liever mijn rok op dan dat ik mijn broek laat zakken, voor een wildvreemde man.
Ook hij dook tussen mijn dijen, gewapend met een hele scherpe pincet waar hij de achtergebleven resten van mijn ongenode gast mee te lijf ging. Met een pleister op de wonde en een foldertje met tips waar ik de komende weken op moest letten keerde ik terug naar de caravan. De volgende dag hebben we een speciale teekverwijderpen gekocht bij de drogist. Je weet tenslotte maar nooit…
Zomaar een verhaal van een kampeerder. Mevrouw Aletta van Leeuwen is de schrijfster en ze woont in Hillegom. Ze stuurde ons het verhaal en het geeft een mooi beeld van hoe er meestal wordt omgegaan met een tekenbeet. Het is goed afgelopen maar het kan ook anders. Ieder voorjaar en zomer lezen we verhalen over de Ziekte van Lyme en alle ongemakken die daarbij horen. Zoals altijd geldt ook hier, voorkomen is beter dan genezen.
Teken
Een teek is een spinachtige (8 pootjes), bruizwart van kleur en 1 tot 3 millimeter groot. Een teek is een parasiet die leeft van bloed van een dier of van een mens. Ze bijten zich met hun snuit vast in de huid en zuigen zich vervolgens vol bloed. Volgezogen is het kleine spinnetje ineens een stuk groter. Eenmaal volgezogen vallen ze meestal vanzelf van het lichaam af.
Teken komen vooral voor in bosrijke gebieden. Ze wachten geduldig in struiken of in hoog gras tot een gastheer langskomt. Grootste probleem met teken is dat ze ziekten kunnen over dragen. De bekendste is de Ziekte van Lyme.
Voorkomen is beter dan genezen…
U kunt veel doen om tekenbeten te voorkomen. Blijf tijdens wandelingen op de paden en vermijd hoog gras of stuikgewas. Stop uw t shirt of hemd in de broek en de broekspijpen in de sokken of laarzen en draag een petje. Smeer/spuit u en uw kleding in met een insectenwerend middel dat DEET 40 of 50% bevat (o.a. Teken Stop spray van Picksan, Anti Insect Deet Spray van Care Plus) of draag geïmpregneerde kleding als u vaak of lange tijd in de natuur moet zijn. Maar het belangrijkste is misschien wel: controleer bij thuiskomst goed uw kleding, huidplooien en hoofdhuid. Want als teken binnen 24 uur worden ontdekt en verwijderd dan is de klein op een besmetting met Lyme beperkt.
Verwijderen teek
Heeft u de pech gastheer/vrouw te zijn van een teek dan is het zaak deze zo snel mogelijk te verwijderen. Bij voorkeur binnen 24 uur.
Bij het verwijderen moet voorkomen worden dat de teek zijn maaginhoud uit braakt in zijn gastheer/vrouw. U, in het geval de teek zich in uw lies heeft genesteld. Beschadig de teek niet, druk hem niet plat en knijp hem niet samen. Met een pincet doe je dat in de meeste gevallen wel en daarom is dit niet het aangewezen instrument om een teek te verwijderen.
Vroeger werd het advies gegeven om een teek voor het verwijderen te behandelen met alcohol, ether of olie, maar ook dat is inmiddels volledig achterhaald. De confrontatie met deze middelen kan juist tot gevolg hebben dat de teek zijn maaginhoud uitspuugt in uw lies en dat willen we nu juist voorkomen.
Beter is het de teek te lijf te gaan met een speciale tekenpinchet, tekenkaart, tekenpen of –lepel (te koop bij drogist en apotheek). Het is in alle gevallen een instrumentje dat voorkomt dat de teek wordt samengeknepen. Heeft u de teek goed vast dan rustig los trekken uit de huid. Na verwijdering is het goed de beschadigde huid te desinfecteren met alcohol. Schrijf bovendien in uw agenda wanneer u bent gebeten door de teek en waar. Dat kan goed van pas komen als u er later toch ziek van wordt.
Wanneer naar de dokter?
Bij een tekenbeet hoeft u in beginsel niet naar de dokter. Een beet is niet pijnlijk en in de meeste gevallen is er na verwijdering niets anders te zien dan een klein rood plekje.
Er moet wel actie worden ondernomen als er een rode vlek ontstaat rond de plaats van de beet. De vlek kan groter worden en binnenin verbleekt de huid, hierdoor ontstaat een rode ring. Ook kunnen er vage griep klachten ontstaan zoals hoofdpijn, koorts, spierpijn en vermoeidheid.
Loop niet te lang met uw klachten door want de ziekte van Lyme is een ernstige ziekte die kan leiden tot allerlei erg vervelende klachten. Denk daarbij aan neurologische, dermatologische, reumatologische, en psychiatrische klachten. In een vroeg stadium is Lymeziekte goed te behandelen met antibiotica.
Blijft er, zoals bij mevrouw van Leeuwen, een stukje zitten probeer het dan te verwijderen zoals u een splinter verwijderd. Is het een stukje van een pootje dan is er nauwelijks verhoogd risico op infectie. Wel kan het uw huid irriteren. Is alleen het lijf van de teek verwijderd en is de kop achtergebleven dan moet u zeker even langs de huisarts gaan. Wellicht zijn ook de speekselklieren nog aanwezig en dan blijft de kans op besmetting bestaan. In geval van twijfel maakt u uiteraard een afspraak met de huisarts.
Foto’s Nederlandse Vereniging van Lymepatiënten – www.lymevereniging.nl